Gemeenteraad kritisch op begrotingen van samenwerkingsverbanden

HEEZE-LEENDE - De gemeenteraad van Heeze-Leende heeft zich gebogen over een reeks begrotingen van verbonden partijen voor de periode 2027 en verder. Het ging om grote samenwerkingen zoals GGD, de Veiligheidsregio, Blink, de Metropoolregio Eindhoven en GRSA2. In alle gevallen stond één thema centraal: stijgende kosten door indexaties, cao-ontwikkelingen en investeringen in organisatie en uitvoering.

Hoewel de stijgingen op zichzelf beperkt lijken, lopen ze in totaal wel op. Voor de gemeente betekent dit dat er structureel meer geld moet worden vrijgemaakt, terwijl de financiële ruimte juist onder druk staat.

Afvalinzameling via Blink
Bij de gemeenschappelijke regeling Blink draait het vooral om de afvalinzameling en verwerking. De begroting laat een stijging zien van ongeveer drie procent. Dat komt vooral door hogere lonen en algemene prijsstijgingen. De uitvoering blijft volgens het voorstel efficiënt en de dienstverlening valt onder een zogenoemde gesloten exploitatie, wat betekent dat de kosten uiteindelijk via de afvalstoffenheffing bij inwoners terechtkomen.

Het college stelt voor in te stemmen met de begroting, maar tegelijkertijd wel een duidelijke boodschap mee te geven: verdere organisatieontwikkeling mag niet leiden tot extra tariefsverhogingen. Daarmee wil de gemeente voorkomen dat toekomstige verbeteringen in de organisatie automatisch leiden tot hogere lasten voor inwoners.

In de raad werd daarbij wel een scherper standpunt ingebracht. Met een amendement, gesteund door meerdere partijen, werd nadrukkelijk gevraagd om actief te werken aan ombuigingen en om terughoudend te zijn met extra kosten, zeker rond de geplande nieuwbouw en organisatieontwikkeling. Daarbij werd ook de wens uitgesproken om toekomstige financiële risico’s strakker te begrenzen.

Metropoolregio Eindhoven
Bij de Metropoolregio Eindhoven gaat het om een bredere regionale samenwerking op het gebied van wonen, mobiliteit, economie en energie. De begroting voor 2027 markeert de start van een nieuwe samenwerkingsperiode waarin de nadruk meer komt te liggen op uitvoering in plaats van beleid maken.

De kosten voor Heeze-Leende stijgen hier met ruim twaalfduizend euro structureel. Dat lijkt beperkt, maar in combinatie met andere regelingen telt het op.

De raad ondersteunt de regionale samenwerking in grote lijnen, maar vraagt tegelijk nadrukkelijk om keuzes en prioritering. De kern van die boodschap is dat de uitvoeringskracht niet ten koste mag gaan van de financiële draagkracht van gemeenten. Ook werd aandacht gevraagd voor de oplopende druk op ambtelijke capaciteit in kleine gemeenten.

Een belangrijk discussiepunt is het nieuw opgerichte Realisatiebedrijf binnen de MRE. Dat wordt nu nog gefinancierd met tijdelijke middelen. Meerdere fracties uitten zorgen dat dit op termijn alsnog kan leiden tot structurele kosten voor gemeenten. In een amendement werd daarom gevraagd om duidelijke afspraken over budgetneutraliteit en een exitstrategie als de tijdelijke financiering wegvalt.

GRSA2
Bij de samenwerking GRSA2 zijn de financiële gevolgen groter. De gemeente Heeze-Leende krijgt hier te maken met een stijging van ruim vier ton structureel in de komende jaren.

De oorzaken liggen vooral in noodzakelijke investeringen in ICT, informatiebeveiliging, nieuwe wetgeving en aanbestedingen van belangrijke systemen. Daarnaast spelen loonstijgingen en indexaties een grote rol.

De organisatie benadrukt dat de begroting vooral bedoeld is om de basis op orde te houden en wettelijke taken uit te voeren. Tegelijkertijd wordt erkend dat verdere beleidsontwikkelingen nog niet financieel zijn ingevuld en later kunnen terugkomen via aparte besluiten.

De raad accepteert de begroting in hoofdlijnen, maar plaatst er wel een duidelijke kanttekening bij. Net als bij andere samenwerkingen wordt gevraagd om kritisch te kijken naar de verdeling van kosten en de gevolgen van indexaties, zeker nu gemeentelijke inkomsten onder druk staan.

Samenwerking blijft noodzakelijk, maar spanningsveld groeit
Wat in alle dossiers terugkomt, is een duidelijk spanningsveld. Enerzijds is er brede steun voor regionale samenwerking en gezamenlijke uitvoering van taken die gemeenten afzonderlijk niet of minder efficiënt kunnen uitvoeren. Anderzijds groeit de zorg over de optelsom van kosten en de beperkte invloed die individuele gemeenten nog hebben op die stijgingen.

De raad van Heeze-Leende probeert daarin een middenpositie te vinden: meedoen waar het moet, maar tegelijkertijd strakker sturen op kostenbeheersing en transparantie. Daarbij wordt steeds vaker nadruk gelegd op ombuigingen, prioritering en het voorkomen van structurele financiële risico’s voor de toekomst.

Met de besluiten over deze begrotingen wordt duidelijk dat de komende jaren niet alleen draaien om uitvoering van beleid, maar vooral ook om financiële keuzes die direct voelbaar zijn in de gemeentelijke begroting én uiteindelijk in de lasten voor inwoners.

Download de gratis app van Heeze-Leende24 en mis niets → Apple | Android