Gemeente Heeze-Leende sluit 2025 positief af, maar maakt zich op voor keuzes

HEEZE-LEENDE – De gemeente Heeze-Leende heeft 2025 afgesloten met een positief jaarrekeningresultaat van 734.000 euro. Toch overheerst in de gemeenteraad geen euforie. Tijdens de raadsvergadering van maandagavond werd duidelijk dat de komende jaren financieel zwaar worden. Vanaf 2027 moet de gemeente structureel 3 tot 4 miljoen euro ombuigen om de begroting sluitend te krijgen.

Wethouder financiën Martin Mordang sprak van een goed afgesloten boekjaar. Het uiteindelijke resultaat viel 24.000 euro hoger uit dan bij de laatste begrotingswijziging was verwacht. Volgens het college is dat mede te danken aan strakkere financiële sturing en een tijdig afgerond jaarrekeningtraject, dat bovendien werd voorzien van een goedkeurende accountantsverklaring.

“Dank voor de complimenten, maar die zijn niet alleen voor mij bedoeld”, zei Mordang richting de gemeenteraad. “Ze zijn vooral voor de vorige wethouder financiën en voor de ambtelijke organisatie. Maar zoals jullie ook aangeven: we zijn er nog niet.”

Van het positieve resultaat wordt 283.000 euro gereserveerd voor projecten die nog niet zijn afgerond. Het gaat onder meer om de doorontwikkeling van dorpshuizen, de hervormingsagenda Jeugd, monumentenzorg, onderzoek naar vakantieparken en de huisvesting van statushouders. De resterende 451.000 euro wordt toegevoegd aan de algemene reserve.

Financieel zwaar weer vanaf 2027
Ondanks het positieve jaarresultaat schetste het college een somber beeld voor de komende jaren. In de kaderbrief 2027-2030 wordt gesproken over een gemeente die financieel “in zwaar weer” verkeert. De kaderbrief is daarom bewust beleidsarm opgesteld en bevat vooral ontwikkelingen die wettelijk verplicht of onvermijdelijk zijn.

Om vanaf 2027 een sluitende begroting te kunnen presenteren, moet de gemeente volgens het college ongeveer 3 tot 4 miljoen euro ombuigen. Daarbij wordt gekeken naar investeringen, onderhoud, gemeentelijke taken en de manier waarop de organisatie werkt.

De gemeenteraad sprak uitgebreid over de vraag hoe deze keuzes gemaakt moeten worden.

ABHL benadrukte dat het positieve resultaat laat zien dat de gemeente financieel gezond is, maar waarschuwde tegelijkertijd voor de toekomst. “Dit is een belangrijke graadmeter om een gezonde gemeente te blijven”, aldus de fractie. “De organisatie moet verder in control komen. We moeten ons afvragen wanneer financiële sleutelposities worden ingevuld door vast personeel en hoe duurzaam voordelen uit incidentele middelen zijn.”

Volgens ABHL liggen er de komende periode vooral moeilijke keuzes op tafel. “De eerste boodschap is positief, de tweede boodschap vraagt volle aandacht. De komende periode staat vooral in het teken van keuzes maken.”

Ook PRO Heeze-Leende wees op het positieve resultaat en de goedgekeurde accountantsverklaring. De fractie sprak over positieve ontwikkelingen binnen de gemeente, zoals de participatieaanpak, het jongerencentrum, de Week van de Ontmoeting en de opening van de pumptrack in Leende. Tegelijkertijd ziet de partij zorgen.

“Wonen blijft een van de belangrijkste opgaven”, aldus PRO. “Maar woningen bouwen zonder dat voorzieningen meegroeien, is niet goed. Ook zien we dat verschillende projecten vertraging oplopen.”

OZB-verhoging zorgt voor debat
Een belangrijk discussiepunt was de mogelijke verhoging van de onroerendezaakbelasting (OZB). LOKAAL Heeze-Leende diende een amendement in om af te zien van een extra verhoging en alleen de inflatiecorrectie toe te passen.

Volgens de partij mogen inwoners niet opnieuw de rekening krijgen voor de financiële uitdagingen van de gemeente. “OZB mag geen sluitpost voor de begroting zijn”, stelde LOKAAL. De fractie wees op de stijgende kosten van levensonderhoud en de druk die inwoners al ervaren.

Het amendement kreeg geen meerderheid. Wethouder Mordang gaf aan dat de gemeente ook kijkt naar de ontwikkeling van inkomsten. “De huizenprijzen zijn harder gestegen dan de consumentenprijsindex. Het Rijk past daarom een negatieve correctie toe en vindt dat gemeenten deze inkomsten zelf via de OZB kunnen innen.”

Andere partijen sloten een verhoging niet volledig uit. PvOJ stelde dat de sterkste schouders meer kunnen dragen, maar dat een lastenverhoging altijd gepaard moet gaan met concrete besparingen elders.

PRO Heeze-Leende benadrukte dat keuzes eerlijk verdeeld moeten worden. “Een financieel gezonde gemeente betekent ook dat iedereen moet kunnen blijven meedoen. De sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen.”Externe inhuur blijft aandachtspunt

Uit de jaarstukken blijkt dat de gemeente in 2025 veel meer extern personeel heeft ingehuurd dan vooraf begroot. Waar rekening was gehouden met ongeveer 5 procent externe inhuur, kwam dit uiteindelijk uit op 28 procent.

Volgens het college komt dit vooral door de krappe arbeidsmarkt. Kleine gemeenten hebben moeite om gespecialiseerd personeel te vinden en zijn daardoor vaker afhankelijk van tijdelijke krachten. Ook ziekte, tijdelijke regelingen vanuit het Rijk en projectmatig werk spelen een rol.

De VVD sprak waardering uit voor de verbeteringen in het financiële proces, maar wees op het belang van structurele grip. “Informeer de raad tijdig en stuur bij waar nodig. Niet achteraf, maar vooraf”, aldus de fractie.

Volgens de VVD groeit capaciteit niet vanzelf mee met de ambities van de gemeente. “Maak bewuste keuzes in plaats van meerdere dingen half te doen. Zorgvuldig omgaan met gemeenschapsgeld hoort bij liberaal bestuur.”

Wethouder Mordang gaf aan dat de A2-gemeenten bezig zijn met het opnieuw inrichten van functies. “We houden de raad hiervan op de hoogte.”Onderhoud en grote projecten onder druk

Naast personeelskosten zorgen ook onderhoud en investeringen voor financiële uitdagingen. Voor gemeentelijk vastgoed is structureel bijna een half miljoen euro extra nodig. De stijgende bouwkosten en uitbreiding van het gemeentelijk vastgoedbestand spelen daarbij een belangrijke rol.

Ook grote projecten worden opnieuw bekeken, waaronder de toekomst van sporthal Dirk Hezius, de verkabeling bij de Nieuwe Hoeve en infrastructurele projecten.

De VVD vroeg onder meer aandacht voor de kosten rondom gemeenschapshuis De Schammert. De fractie wilde weten wat er precies gebeurt met de gereserveerde 74.000 euro voor aanpassingen.

Wethouder Maaike van Breugel gaf aan dat dit bedrag in ieder geval betrekking heeft op investeringen in veiligheid en een alarmsysteem. Wat het precies betrof was niet helemaal duidelijk. “Ik kom hier schriftelijk bij de raad op terug.”Kaderbrief: keuzes voor de toekomst

Na de behandeling van de jaarrekening ging de raad verder met de kaderbrief 2027-2030. Alle fracties erkenden dat de financiële situatie vraagt om keuzes.

ABHL benadrukte dat voorzieningen belangrijk blijven voor de leefbaarheid van de dorpen. “Voorzieningen behouden is geen luxe. Het draagt bij aan de leefbaarheid van onze kernen.” De partij pleitte daarnaast voor kritisch kijken naar de eigen organisatie en stelde dat de belastingdruk niet hoger zou moeten worden dan 110 procent van het landelijke gemiddelde.

De VVD riep op tot een duidelijke koers. “Besluiten nemen betekent ook durf tonen. We moeten onzekerheden onder ogen zien en transparant zijn richting inwoners en ondernemers.”

CDA verwoordde het belang van voorzieningen met een vergelijking uit het verleden. “Een dorp zonder voorzieningen is een carnavalsoptocht zonder muziek. Technisch mogelijk, maar niemand wordt er echt vrolijk van.”

De partij benadrukte dat verenigingen, inwonersinitiatieven en ontmoetingsplekken het cement van de samenleving vormen. Tegelijkertijd erkende ook het CDA dat de financiële werkelijkheid niet kan worden genegeerd. “Soms is de beste vorm van politiek niet het winnen van een debat, maar het oplossen van een probleem”, aldus Anton Boonen. College: samen zoeken naar oplossingen

Wethouder Mordang sprak waardering uit voor de gezamenlijke motie die vanuit de raad werd opgesteld. “Het is mooi dat deze ondanks politieke verschillen gezamenlijk is samengesteld.”

De gemeenteraad gaat de komende maanden verder met het uitwerken van de financiële keuzes. Na de zomer volgt eerst een informatiebijeenkomst over de grote investeringen. Bij de begrotingsbehandeling later dit jaar moet duidelijk worden welke maatregelen vanaf 2027 daadwerkelijk worden genomen.

Hoewel 2025 financieel positief werd afgesloten, was de conclusie van de avond duidelijk: de gemeente Heeze-Leende staat voor een periode waarin scherpe keuzes onvermijdelijk zijn.

Download de gratis app van Heeze-Leende24 en mis niets → Apple | Android